ทุกครั้งที่ค้นหา “เช่าหูฟังแปลภาษา” หรือ “เช่าหูฟังแปลภาษา และตู้ล่าม” หรือแม้จะระบุไปว่า “เช่าหูฟังแปลภาษาระบบดิจิตอลอินฟราเรด” ผู้ประกอบการก็จะส่งใบเสนอราคามาให้ พร้อมรายการอุปกรณ์ที่เราอาจจะไม่ได้สนใจเลยว่ามีอะไรบ้าง เป็นระบบอะไร เอาแค่ว่า ให้มีหูฟัง มีไมค์ล่าม มีตู้ล่าม และฟังแปลภาษาได้ และที่สำคัญ “ให้ราคาถูกที่สุด” ก็พอ
จริงๆ แล้วระบบหูฟังแปลภาษา ที่มีให้บริการในเมืองไทย ก็จะแบ่งเป็น 2 ระบบ คือ ระบบดิจิตอล อินฟราเรด และ ระบบสัญญาณวิทยุ และผมจะเล่าถึงระบบดิจิตอล อินฟราเรดในโพสท์นี้ก่อนนะครับ
หูฟังแปลภาษาระบบดิจิตอล อินฟราเรด เป็นระบบเดียวที่นักจัดประชุมทั่วโลกเลือกใช้ในงานประชุมตั้งแต่ภายในองค์กร จนถึงระดับชาติ ด้วยจุดเด่นที่สัญญาณเสียงมีความคมชัดมาก และหายห่วงเรื่องสัญญาณคลื่นวิทยุรบกวน เพราะใช้แสงอินฟราเรดเป็นสื่อนำสัญญาณไปยังผู้เข้าประชุม
ปัจจุบัน Televic, Bosch, และ Taiden คือ 3 แบรนด์ชั้นนำจากเบลเยี่ยม, เยอรมนี และจีน ตามลำดับ (ในอดีตยังมี DIS – Danish Interpretation System และ Shure ที่ปัจจุบันยุติการผลิตไปแล้ว) ที่พัฒนา และผลิตอุปกรณ์หูฟังแปลภาษา ระบบดิจิตอล อินฟราเรดที่มีคุณภาพสูง สู่ผู้ใช้ทั่วโลก และทั้ง 3 แบรนด์ได้รับการยอมรับให้เป็นแบรนด์มาตรฐานสูงสุด ที่นักจัดงานประชุมมืออาชีพเหล่านั้นเลือกใช้เป็นอันดับแรกๆ ขนาดที่ว่าบางงานประชุมสำคัญ หากในประเทศไม่มีระบบเหล่านี้ ก็จะยอมจ่ายเพื่อให้นำเข้าจากต่างประเทศเพื่อนำไปใช้งาน แม้เพียงระยะสั้น อย่างที่ไมตี้ ไมซ์เคยทำมาแล้วเมื่อครั้งงานประชุม ASEAN Summit ทั้งที่กัมพูชา (2022) และ สปป. ลาว (2024)
อุปกรณ์ของหูฟังแปลภาษาระบบดิจิตอลอินฟราเรด มีอะไรบ้าง
ชุดหูฟัง ดิจิตอล อินฟราเรด (Digital Infrared Receiver)
ด้วยรูปลักษณ์ที่สวยงามของดิจิตอล อินฟราเรด รีซีฟเวอร์ของทั้ง Televic, Bosch, Shure (หรือ DIS เดิม) และ Taiden จะช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์ของผู้จัดประชุม และตอกย้ำถึงการให้ความสำคัญด้านคุณภาพจากการเลือกใช้อุปกรณ์ได้เป็นอย่างดี
ชุดหูฟังดิจิตอล อินฟราเรดนี้ รองรับช่องสัญญาณแปลภาษาได้สูงสุด 40 ช่อง (ขึ้นอยู่กับรุ่นย่อยของแต่ละแบรนด์) ที่สามารถรับฟังได้ภายในห้องประชุมเดียวกัน เลือกฟังเสียงแบบ Mono และ Stereo ได้ เพื่อเพิ่มความคมชัดของ และเพิ่มมิติแยกเสียงซ้ายขวาสำหรับการฟังเพลง และชมภาพยนต์
ชุดหูฟัง ดิจิตอล อินฟราเรด จากทั้ง 4 แบรนด์นี้ สามารถใช้งานร่วมกันได้ทุกระบบ เพราะทุกแบรนด์ผลิตภายใต้มาตรฐานเดียวกัน ดังนั้น ในงานประชุมเดียวกันที่ไม่ว่าจะใช้ระบบของ Televic, Bosch, Shure หรือ Taiden ก็อาจจะเห็นมีการนำชุดหูฟังดิจิตอล อินฟราเรด ของทั้ง 4 แบรนด์มาใช้ร่วมในงานเดียวกันได้ครับ นับว่าเป็นประโยชน์มากๆ หากกรณีที่มีการจัดงานขนาดใหญ่ ที่ไม่สามารถนำอุปกรณ์จากแบรนด์เดียวมาใช้งานได้ทั้งหมด ซึ่ง ไมตี้ ไมซ์ มีประสบการณ์มาแล้วครับ จากงาน IPU 2017 ประเทศบังคลาเทศ ที่ในครั้งนั้น ต้องใช้ชุดหูฟัง Shure/DIS ถึง 2,000 ตัว ซึ่งเรามีไม่เพียงพอ จึงต้องนำชุดหูฟังของ Bosch มาใช้งานร่วมกันส่วนหนึ่ง
เครื่องควบคุมระบบ (Central Control Unit)
อุปกรณ์สุดมหัศจรรย์ ที่เป็นทุกอย่างให้กับระบบหูฟังแปลภาษา ไม่ว่าจะเป็น เครื่องจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับ Interpreter Console, Audio Output, Data & Power Extension Unit เป็นต้น อีกทั้ง ยังเป็นศูนย์กลางในการตั้งค่า และควบคุมระบบหูฟังแปลภาษา เพื่อให้อุปกรณ์ทุกชิ้น ทำงานให้สอดคล้องกันอย่างสมบูรณ์แบบ
Central Control Unit สมัยใหม่อย่าง Televic Plixus AE และ Bosch APS 2 Audio Processing Unit นี้ ยังรอบรับระบบ Dante ที่เป็นเทคโนโลยีการจัดการระบบเสียงยุคใหม่ ที่ยิ่งเพิ่มความสะดวก และความหลากหลายในการนำเสียงแปลภาษาไปใช้งาน เช่น การอัดเสียง การถ่ายทอดสด การทำ Live Streaming เป็นต้น
เครื่องส่งสัญญาณอินฟราเรด (Digital Infrared Transmitter)
ทำหน้าที่รับสัญญาณเสียงจาก Central Control Unit โดยแยกสัญญาณเสียงแปลภาษาออกเป็นช่อง 1, 2, 3, …. ตามต้องการ และสามารถเลือกตั้งค่าให้ภาษาใด ไปออกที่ช่องสัญญาณหมายเลขใดที่ชุดหูฟัง ดิจิตอล อินฟราเรด (Digital Infrared Receiver) ได้
เครื่องจ่ายสัญญาณเสียงดิจิตอล อินฟราเรด (Digital Infrared Radiator)
อุปกรณ์ชนิดนี้ พวกเราเรียกติดปากกันว่า “แผง” หรือ “แผงอินฟราเรด” กันครับ
“แผงอินฟราเรด” คือ หนึ่งในองค์ประกอบสำคัญ (มาก) ของระบบดิจิตอล อินฟราเรด เพราะอุปกรณ์ชนิดนี้ ทำหน้าที่ปล่อยสัญญาณเสียงแปลภาษาตามช่องต่างๆ ที่กำหนดไว้ ไปยังชุดหูฟัง ดิจิตอล อินฟราเรด เพื่อให้ผู้เข้าประชุม เลือกฟังเสียงแปลภาษาได้อย่างชัดเจน
เครื่องจ่ายสัญญาณเสียงดิจิตอล อินฟราเรดนี้ สามารถครอบคลุมพื้นที่การส่งสัญญาณได้ไกลถึง 60 เมตร แต่หากต้องติดตั้งในห้องประชุมขนาดใหญ่มากๆ จำเป็นต้องเพิ่มจำนวนของอุปกรณ์ชนิดนี้ให้เหมาะกับขนาดของห้อง อีกทั้งต้องใช้ความชำนาญ และประสบการณ์ในการคำนวนค่าต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการประเมิณลักษณะทางกายภาพของห้องประชุมทั้งหมด เพราะการคิดว่า ยิ่งเพิ่ม Radiator เยอะๆ จะยิ่งทำให้ระยะครอบคลุมของสัญญาณได้มากขึ้น นั้นไม่ถูกต้องนะครับ
จากทั้งสองภาพด้านบน จะเห็นว่า เมื่อเทียบขนาดตัว “แผงอินฟราเรด” กับตัวคนแล้ว จะดูมีขนาดใหญ่พอสมควร แต่พอเรานำแผงอินฟราเรด (ลูกศรสีแดง) ไปติดตั้งในห้องประชุมขนาดใหญ่แล้ว แผงของเราดูเล็กไปเลยใช่มั้ยครับ ดังนั้น การให้ข้อมูลเกี่ยวกับห้องประชุมไม่ว่าจะเป็นจัดที่ไหน ห้องอะไร จำนวนภาษาแปล จะให้ประโยชน์ในการประเมิณจำนวนแผงอินฟราเรดที่จะใช้ได้มากเลยนะครับ
แผงอินฟราเรด แผงเดียวไม่สามารถครอบคลุมพื้นที่ใช้งานในห้องขนาดกว้างๆ ได้ ดังนั้น หากพบว่ามีใครให้บริการหูฟังแปลภาษา ระบบดิจิตอล อินฟราเรด ในห้องขนาดใหญ่ แต่ใช้แผงอินฟราเรดเพียง 1-2 แผง คุณอาจจะกำลัง “โดนผสมระบบ” เข้าแล้วล่ะครับ เรื่องนี้กำลังเกิดขึ้นในกลุ่มผู้ให้บริการหูฟังแปลภาษาบางรายในไทย ที่แอบใช้ครื่องรับสัญญาณวิทยุ FM ที่ออกแบบ “คล้าย” กับ Bosch Ingrus Digital Infrared Receiver แล้วนำมาโฆษณา + แอบผสม และหลอกลูกค้าว่าเป็นระบบ Digital Infrared จาก Bosch ทั้งหมด
ชุดควบคุมการแปลภาษาสำหรับล่าม (Interpreter Console)
เครื่องมือคู่กาย “ล่ามแปลภาษา” ก็คือ “Interpreter Console” ครับ เพราะเมื่อล่ามนั่งอยู่ในตู้ล่ามแล้ว ก็มีเพียง Interpreter Console นี่ล่ะครับ ที่เป็นผู้ช่วยให้ล่ามทำหน้าที่ “ล่ามแปลภาษา” สำหรับงานประชุมได้อย่างสมบูรณ์แบบ
Interpreter Console ที่ไมตี้ ไมซ์เลือกใช้สำหรับหูฟังแปลภาษาระบบดิจิตอลอินฟราเรด ก็คือ Televic และ Bosch โดย Interpretrer Console เป็นอุปกรณ์ที่เชื่อมระบบกับ Central Control Unit ที่จะรับเสียงต้นฉบับ รวมถึง เสียง Relay จากล่ามตู้อื่นมาที่ Interpreter Console แล้วล่ามเพียงกดปุ่มเปิดไมค์ แล้วแปลไปยังภาษาที่ได้รับมอบหมาย ให้เสียงใสๆ ชัด ไปยังชุดหูฟังแปลภาษาระบบดิจิตอลอินฟราเรดในเวลาเพียงเสี้ยววินาที
ความร้ายกาจของ Interpreter Console ไม่ว่าจะเป็น Televic Lingua ID หรือ Bosch Dicentis Interpreter iDesk ก็คือ อุปกรณ์ทั้งสองแบรนด์ ออกแบบและผลิตตามมาตรฐาน ISO 20109 ที่สนับสนุนการทำงานของล่ามแปลภาษาสำหรับงานประชุมโดยเฉพาะ ดังนั้น ล่ามมืออาชีพท่านไหน เห็น Interpreter Console ทั้ง Televic และ Bosch ก็มั่นใจได้ครับว่า วันนี้ได้ทำงานกับระบบของ “ตัวจริง” ด้านหูฟังแปลภาษา ดิจิตอล อินฟราเรด แล้วล่ะ
ทั้งหมดนี้ ก็คืออุปกรณ์สำคัญของ “หูฟังแปลภาษา ระบบดิจิตอล อินฟราเรด” และอย่าลืม “ตู้ล่าม” ให้ล่ามได้เข้ามานั่งแปลภาษาให้กับผู้เข้าร่วมประชุมด้วยนะครับ
ใน Post ต่อไป ผมจะเขียนเกี่ยวกับ “หูฟังแปลภาษา ระบบสัญญาณวิทยุ” เพื่อให้เห็นถึงความแตกต่างของทั้งสองระบบนี้ได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้นครับ
